نشریه پیشرفت های مدیریت راهبردی

نشریه پیشرفت های مدیریت راهبردی

تاملی بر سوگیری‌های شناختی – عاطفی و رفتارهای غیرعقلایی سرمایه‌گذاران در راستای برنامه‌ریزی راهبردی در بازار سرمایه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران
10.22034/jsma.2026.423645.1005
چکیده
بازارهای سرمایه نقش مهمی در اقتصاد دارند، زیرا؛ عملکرد خوب این بازارها عامل کلیدی در تامین رشد اقتصادی است. بنابراین اگر بازارهای سرمایه کارآ باشند، توسعه اقتصادی تحقق خواهد یافت. شواهد حاکی از این است که سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه، همواره منطقی تصمیم‌گیری نمی‌کنند، در نتیجه خطاهای سیستماتیک رخ می‌دهد. همین مساله موجب عدم‌کارآیی بازار می‌شود. هدف این مقاله، مروری بر سوگیری‌های شناختی– عاطفی در بروز رفتارهای غیرعقلایی سرمایه‌گذاران در راستای برنامه-ریزی راهبردی دست‌اندرکاران و فعالان بازار سرمایه است. به همین جهت، با بررسی نظام‌مند در پایگاه‌های معتبر علمی، 200 مقاله خارجی که به سوگیری‌ها و رفتارهای غیرعقلایی سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه پرداخته بودند، استخراج و دسته‌بندی شد. تا از این طریق به این ترتیب که در دوره زمانی 2023-2010 به بهترین شکل، دانش جامعی را در اختیار پژوهش‌گران، دانشگاهیان، سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه قرار گیرد، و درک مناسبی از سوگیری‌ها و رفتارهای غیرعقلایی سرمایه‌گذاران فراهم گردد، نتیجه این شناسایی و تامل بر آنها، می‌تواند موجب کاهش خطاهای تصمیم‌گیری شود و بازارهای سرمایه را به سمت کارآیی تخصیصی سوق دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A reflection on cognitive-emotional biases and irrational behavior of investors in line with strategic planning in the capital market.

نویسنده English

Saeideh Babajani Mohammadi
Assistant Professor, Ferdows Institute of Higher Education, Mashhad, Iran
چکیده English

Capital markets play an important role in the economy, because, good performance of these markets is a key factor in economic growth. So economic development will be achieved if capital markets were efficient. Evidence suggests that investors are not always having rational decision-making in the capital market, accordingly systematic errors occur. This leads to market inefficiency. The aim of this study was to review of cognitive - emotional biases and irrational behavior of investors in the capital market. Therefore, through the structured analysis in valid local and foreign scientific databases, 30 domestic article and 200 foreign papers were extracted and classified about bias and irrational behavior of investors in the capital market. So that in addition to contribute a good understanding of bias and irrational behavior of investors this study provide a comprehensive knowledge in best way for researchers, academics, investors and capital market participants in the period of 2010-2023.

کلیدواژه‌ها English

Behavioral Finance
Prospect Theory
Cognitive Biase
Emotional Biase
Irrational Behavior